تبلیغات
اموزش خصوصی رانندگی در مهدیشهر - سیستم خنک کننده موتور
شنبه 21 آذر 1388

سیستم خنک کننده موتور

   نوشته شده توسط: عبدیان    نوع مطلب :اصول فنی ،

دستگاه خنک کننده
چون در موتور عمل احتراق صورت می گیرد بنا براین درقطعات داخل موتور اتومبیل حرارت تولید می شود و اگراین حرارت به وسیله دستگاه خنک کننده گرفته نشود، باعث خسارات زیادی می گردد و از طرفی کمبودحرارت نیز باعث خرابی موتور خواهد شد پس موتور باید همیشه دارای حرارت متعادل باشد. بهترین حرارت برای موتور 8/73 الی 82 درجه سانتی گراد (65 الی182 درجه فارنهایت)است.

 

انواع دستگاههای خنک کننده

 

الف)دستگاه خنک کننده مستقیم، که کلیه دستگاه با هوا خنک می شود.
ب) دستگاه خنک کننده غیر مستقیم، که کلیه دستگاه با آب خنک می شودو دارای رادیاتور می باشند.

 

متعلقات دستگاه خنک کننده:

 

الف )شیلنگ تحتانی
ب) پمپ آب
پ) تسمه
ج) بدنه سیلندر
د) رادیاتور
ه) سرسیلندر
و) ترموستات
ز) شیلنگ فوقانی
ح) پروانه

 

رادیاتور : مخزنی از جنس مس می باشد که با توجه به کانالهای تعبیه شده در آن ، وظیفه انتقال حرارت موجود در آب را به عهده دارد بنابراین بایستی همواره کنترل نمود که سطح آب در مخزن رادیاتور بیش از دو سانتیمتر پائین تر از دهانه مخزن نباشد.

 

پروانه: وسیله که از موتور به وسیله تسمه و در بعضی خودروها توسط الکتروموتور انرژی لازم را دریافت می نماید و کار آن، مکش هوا از شبکه های رادیاتور و خنک نمودن آب رادیاتور می باشد.

 

پمپ آب: وسیله ای است که به منظور گردش سریع و راحت آب موجود در رادیاتور و در اطراف موتور بکار رفته و حرکت آن از طریق موتور و تسمه پروانه تامین می گردد بدین صورت که چون همیشه در قسمت پائین رادیاتور آب خنک و در بالای آن آب گرم(برگشت داده شده از موتور)وجود دارد، لذا برای رساندن آب جهت خنک کردن قطعات موتور از شیلنگ پائین رادیاتور ،آب بوسیله مکش حاصل از واترپمپ وارد کانالهای بدنه سیلندرهای موتور شده و پس از گردش در اطراف سیلندرها و خنک کردن آنها ،در حالیکه خود آب مقداری گرم شده از طریق کانالهای سیلندر به گرمترین نقطه موتور که سرسیلندر ها می باشد هدایت و پس از عبور از اطراف سوپاپها وشمعها و خنک نمودن آنها از طریق ترموستات و لوله های بالا جهت خنک شدن مجدد وارد رادیاتور می گردد.

 

ترموستات: سوپاپی است که درمسیر راه آب برگشتی از موتور به رادیاتور قراردارد و کار آن ثابت نگهداشتن دمای آب موتور می باشد.
با توجه به اینکه بیشترین سائیدگی قطعات موتور زمانی است که موتور در حال سرد کار می کند. در نتیجه برای جلوگیری از این نوع سائیدگی در موتور روشهای مختلفی وجود دارد از جمله نصب ترموستات، استفاده از مواد خنک کننده و پروانه اتوماتیک را میتوان نام برد.

 

منبع انبساط: منبع انبساط ظرفی است با گنجایش حدود 2 لیتر از جنس پلاستیک که در کنار رادیاتور نصب میشود. هنگام جوش آوردن و گرم شدن بیش از حد موتور، آب اضافی رادیاتور با باز شدن سوپاپ فشار در رادیاتور از طریق شیلنگ سر ریز وارد منبع انبساط میشود و از هدر رفتن آب جلوگیری میشود.
تذکر: اتومبیلهایی که منبع انبساط دارند برای اضافه کردن آب نیاز به باز کردن در رادیاتور ندارند بلکه آب را داخل منبع انبساط میریزند این کار به کمتر زنگ زدن رادیاتور کمک میکند.
تسمه)واسطه حرکتی میباشد که حرکت را از فولی میل لنگ گرفته و به فولی واترپمپ و فولی دینام انتقال داده و باعث به گردش دراوردن واترپمپ و دینام می گردد.

 

تنظیم کشش تسمه پروانه: اگر انگشت دستمان را روی تسمه گذاشته ویک کیلو گرم نیرو وارد کنیم به اندازه 8 تا 10 میلیمتر بایستی تسمه کشش داشته باشد.

 

ضد یخ:

 

آب در مقابل سرما یخ می بندد وچنانچه در زمستان ضد یخ در موتور ریخته نشود سیلندر می ترکد.
برای جلوگیری از یخ زدن آب داخل موتور و رادیاتور در هوای سرد زمستان که موجب خسارت زیادی در موتور و رادیاتور میشود از ضد یخ استفاده میشود. جنس ضد یخ باید به گونهای تهیه شود که اثر نامطلوب بر روی قطعات نداشته باشد .
خواص دیگر ضد یخ ، ضد زنگ و ضد جوش بودن آن است به این مفهوم که ضد یخ علاوه بر خاصیت ضد یخ داشتن از زنگ زدگی قطعات داخل موتور جلوگیری میکند و نقطه جوش را نیز بالا می برد. نسبت مخلوط ضد یخ با آب بستگی به سرما و برودت هوا دارد.
محلول ضد یخ در سیستم خنک کننده از منجمد شدن مایع موجود در سیستم جلوگیری وبلوک سیلندر را از خطر ترکیدن محافظت می کند. در صورت موجود نبودن ضد یخ کافی در مایع خنک کننده ممکن است در درجه حرارتهای خیلی پایین حتی در حالی که موتور نیز کار می کند آب در منبع تحتانی رادیاتور منجمد شود. وجود مقدارکمی آب که پس از تخلیه بلوک سیلندر داخل آن باقی می ماند ممکن است در درجه حرارتهای بسیارکم حادثه ساز باشد.
در صورت وجود نشتی آب از سیستم، با اضافه کردن ضد یخ وبه دلیل بالا بودن قابلیت نفوذ این محلول، میزان نشتی سیستم شدیدتر خواهد شد بنابراین قبل از اضافه کردن ضد یخ مطمئن شوید که در سیستم هیچ گونه نشتی وجود ندارد.
جنس ضد یخ متداولی که اثر نامطلوب روی قطعات ندارد، اتیل گلیکول است.

 

طریقه تهیه ضدیخ مناسب:مقدار مناسبی ضد یخ را با نصف مقدار آب مورد نیاز برای پرکردن سیستم در داخل ظرف تمیزی مخلوط کنید. سپس این مخلوط را داخل رادیاتوری که قبلاًآن راشستشوی کامل داده اید، ریخته وبقیه حجم رادیاتور را با آب تمیز پر کنید موتور را روشن کنید و اجازه دهید که ضد یخ با آب کاملاً مخلوط شود.
درصد ضدیخ مورد نیاز(نسبت به گنجایش کل سیستم خنک کننده) در جدول زیر داده شده است.

 

 

نقطه ای که امکان یخ زدن وجود دارد

 

نسبت ضد یخ موجود در مخلوط

 

26- سانتی گراد

 

25%

 

33- سانتی گراد

 

30%

 

39- سانتی گراد

 

35%

 

41- سانتی گراد

 

40%

 

47- سانتی گراد

 

50%

معمولاً کارهای زیر در اول هر بهار و پاییز باید انجام شود.

1- غلظت ضد یخ- ضد جوش را کنترل کنید که از حداقل ضروری (متناسب با تغییرات دمای هوا) کمتر نباشد.

 

2- اندازه و شرایط ضدیخ را بررسی نمائید . در صورت کثیف بودن یا داشتن مواد ناشی از زنگ زدن فلزات آن را عوض کنید.

 

3- دستگاه را برای اطمینان از عدم وجود نشتی ، تحت فشار (ترجیحاً وقتی ضد یخ سرد است) آزمایش کنید.

 

4- در پوش و لوله متصل به در پوش رادیاتور را بازرسی کنید.

 

5- لوله ها را بازبینی نمائید و محل اتصال لوله ها را محکم کنید.

 

6- تسمه پروانه ها را از لحاظ سالم بودن و کشش صحیح ،کنترل کنید.

 

7- در صورتی که دمای آب رادیاتور بیش از حد گرم یا سرد می شود ، ترموستات را کنترل کنید.

 

8-در تمام فصول سال محلول ضد یخ در رادیاتور باشد

 

9- هر دوسال یکبار تعویض گرددو زمان تعویض ابتدای سرمای هر سال می باشد.

 

علل جوش آمدن آب رادیاتور(گرم کردن موتور):

 

1-    پاره شدن تسمه پروانه یا شل بودن آن.

 

2-    کمی آب رادیاتور.

 

3-    کثیف بودن رادیاتور و گرفتگی شیارهای آن.

 

4-    کار نکردن واتر پمپ (پمپ آب)

 

5-    خراب بودن ترموستات.

 

6-    نامیزانی دلکو.

 

7-    نامیزانی باد لاستیک.

 

8-    تازه تعمیر بودن موتور یا نو بودن موتور.

 

9-    بارزیاد.

 

10-  استفاده زیاد از دنده های سنگین.

 

11-  سربالائی زیاد.

 

12-  نامیزانی سوپاپها.

 

13-  عدم تنظیم فاصله پلاتین.

 

14-  شکستن پره های پروانه.

 

15-  کثیف بودن فیلتر هواکش کاربراتور

 

16-  خرابی درب رادیاتور

 

17-  سوراخ بودن رادیاتور

 

18-  سفت بودن یا کارنکردن سوپاپ ها

 

19-  سفت بودن چرخها

 

20-  خرابی آب پخش کن واترپمپ

 

21-  وزش باد مخالف

 

22 گرفتگی اگزوز دود که عمل تخلیه براحتی صورت نمی گیرد.

 23-  گرفتن لوله خروج بخار آب در رادیاتور

 24-  گیر کردن ترمز یکی از سیلندرهای چرخ

 25-  کثیفی بدنه موتور و ممانعت از تبادل حرارتی خوب

 

دستگاه روغنکاری

 

دستگاه روغنکاری کلیه قطعات متحرک راکه با هم درگیر هستند را روغنکاری می نماید.

 

اعمال روغنکاری در موتور بشرح ذیل می باشد:

 

الف) جلوگیری ازاصطکاک دوقطعه فلزی که بر روی هم درحال گردش وحرکت می باشند.

 

ب ) عمل نظافت وشستشوی فاصله بین قطعات یعنی اگر درضمن کار موتور گردوخاک ویاماسه ازطریق صافی هوای کاربراتوروارد موتور شود آن راشسته وتمیز می نماید.

 

ج ) ضمن گردش در بین قطعات حرارت آنها راگرفته وخنک می نماید وبه عمل دستگاه خنک کننده کمک می کند.

 

قطعات دستگاه روغنکاری

 

الف) پمپ روغن

 

ب ) فشارسنج

 

ج )صافی پمپ روغن

 

د )صافی یافیلترروغن

 

ه )کانالهای روغن

 

الف ) پمپ روغن:

 

پمپ روغن ممکن است باتوجه به نوع موتورها در داخل یاخارج از کارتر نصب گردد ومعمولا دنده آن بطور مستقیم یا غیر مستقیم بامیل دلکو یابه وسیله دنده مورب میل سوپاپ می چرخد.درنتیجه روغن را تخلیه کرده وبه کانالهای روغن می رساند.

 

ب ) فشار سنج روغن:

 

بطور کلی دونوع اندازه گیری را انجام می دهد.یکی فشار روغن رادرداخل دستگاه روغنکاری نشان می دهد ودیگری سطح روغن رادرداخل کارتر تعیین می کند.
فشار سنج روغن درداخل داشبورت نصب می شود.
سطح روغن درداخل کارتر به وسیله خط کش (گیج ) روغن مشخص می گرددکه دارای دو حرف لاتین میباشد حرف Hکه بمعنی زیاد میباشد و حرفL بمعنی کم میباشد و حد روغن بین حروف LوH میباشدو حد فاصل میان دو علامت روی گیج روغن معادل یک لیتر روغن می باشد.

 

ج ) صافی پمپ روغن:

 

موقعی که روغن از کارتر وارد پمپ می شود، از صافی مربوطه عبور نموده جنانچه مواد خارجی درداخل آن باشد. تصفیه شده ومواد خارجی رادرداخل کارترباقی می گذارد.

 

د ) صافی روغن یا فیلتر :

 

فیلتر روغن در مدار روغن بعد از پمپ قرار گرفته وروغنی که ازآن عبور می نمایدتمیز کرده وبه کارتربرمی گرداند.

 

ه ) کانال های روغن :

 

دراکثر موتورها پس از اینکه روغن از پمپ رانده شده واردکانال سراسری می شودواز آنجا به سه قسمت :فشار سنج روغن ، یاتاقانهای ثابت ومتحرک ومیل لنگ وانگشتی ویاتاقانهای میل سوپاپ وصافی (فیلتر ) روغن راه می یابد.

 

روغن موتور :

 

روغنی است که غلظت آن بستگی به درجه روغن دارد. معمولا در زمستان ازروغن های رقیق شماره (10ـ20-30) و در تابستان به علت گرما و رقیق شدن از روغنهای غلیظ تر (از شماره بالاتر) استفاده می کنند (40ـ50) توجه داشته باشید که فقط از روغن استاندارد و توصیه شده استفاده نماییدو روغن هر مقداری که شماره روغن بالا میرود غلظت ان بیشتر میشود.

 

خواص و وظایف روغن:

 

هنگام استارت زدن از خود مقاومت نشان نداده یعنی تقریباً دارای ویسکوزیته ثابتی است.
روغنکاری کامل کلیه قطعات و جلوگیری از فرسایش قطعات در شرایط مختلف کار موتور
کاهش اصطکاک قطعات موتور
کربن و اسیدهای حاصل از احتراق را در خود حل نموده و در نتیجه به قطعات صدمهای نرسد.
شستشوی کلیه قطعات و رسوب زدائی آنها
ذرات خارجی را در خود بصورت معلق نگه دارد.
آب بندی بین قطعات یعنی فواصل خالی را پر نموده و آب بندی رینگ، پیستون و سیلندر را کامل تر می کند و مانع از عبور کمپرس به داخل کارتر شود.
جلوگیری از زنگ زدگی کلیه قطعات داخل موتور بعلت بوجود آوردن آبی که بر اثر احتراق بوجود میآید. میدانیم از احتراق ناقص یک لیتر بنزین بیش از یک لیتر آب بوجود میآید که مقدار کمی از آن از طریق رینگها و سیلندر وارد روغن میگردد.
خنک کردن کلیه قطعات داخل موتور
کف نکردن هنگام کار موتور و تلاطم در کارتر در غیر اینصورت در کانالها ایجاد حباب نموده و سیستم روغنکاری را دچار اشکال میسازد. بهمین علت موادی بنام ضد کف به روغن اضافه می کنند.

 


جاوا اسكریپت